Spurt og svarað

Kaupmáli er formfastur skriflegur samningur sem gerður er á milli tveggja einstaklinga sem ganga í hjúskap. Hann getur varðað eignir sem annað hjóna á við upphaf hjúskapar eða eignir sem öðlast eru síðar. Kaupmáli þarf að vera skriflegur og staðfestur af sýslumanni til að vera gildur.

Hægt er að óska eftir skilnaði að borði og sæng eða beinum lögskilnaði. Skilnaður að borði og sæng er undanfari lögskilnaðar og felur í sér að hjón búa ekki lengur saman. Eftir 6 mánuði má óska eftir lögskilnaði. Beinn lögskilnaður er hægt ef báðir aðilar eru sammála um skilnaðinn og tengd atriði.

Grunnreglan við fjárskipti við hjónaskilnað er helmingaskiptaregla. Hjúskapareign er deilt jafnt milli hjóna nema annað sé ákveðið í kaupmála. Séreign sem hvort hjóna hefur tilheyrir því einu og kemur ekki til skipta. Mikilvægt er að gera grein fyrir öllum eignum og skuldum.

Sambúðarsamningur er samningur sem sambýlisfólk gerir sín á milli um eignarhald og fjárhagslegar skuldbindingar. Í sambúð á hvort um sig þær eignir sem það hefur aflað sér. Sambúðarsamningur getur auðveldað fjárskipti við sambúðarslit.

Foreldrar geta samið um sameiginlega forsjá eða að annað foreldrið fari með forsjá. Ef samkomulag næst ekki getur dómstóll úrskurðað um forsjármál. Ákvörðun um forsjá skal alltaf taka mið af hagsmunum barnsins.

Umgengnisréttur tryggir barni samband við báða foreldra eftir skilnað eða sambúðarslit. Foreldrar geta samið um umgengni eða leitað til sýslumanns eða dómstóla ef ágreiningur er.

Erfðaskrá er skriflegur, formbundinn löggerningur til að ráðstafa eignum eftir andlát. Með erfðaskrá getur arfleifandi ráðstafað eignum sínum að hluta eða öllu leyti. Erfðaskrá þarf að vera vottuð af tveimur vitnum.

Skylduerfingjar eru börn, barnabörn og maki. Þeir eiga rétt á ákveðnum hluta arfs óháð erfðaskrá. Lögerfingjahluti skylduerfingja er tveir þriðju hlutar arfs.

Beinn lögskilnaður er hægt þegar báðir aðilar eru sammála um skilnaðinn og öll tengd atriði eins og forsjá barna, umgengni og fjárskipti. Þá þarf ekki að fara í gegnum skilnað að borði og sæng fyrst.

Við fjárskipti er öllum eignum og skuldum safnað saman og þeim skipt milli aðila. Ef samkomulag næst má gera einkaréttarlegan samning. Ef ágreiningur er getur dómstóll úrskurðað um skiptingu.